Önderlerimiz Muhammed B. Tümert

İbn Tûmert 11. yüzyıl sonlarında, siyasi gücü olmayan fakir bir ailenin çocuğu olarak Mağrib’in Sûsu’l-Aksâ bölgesinde dünyaya gelmiştir. Gençlik günlerinde yaşamakta olduğu yeri terk ederek Endülüs, Mısır ve Bağdat gibi yerlerde on yıl kadar eğitim almıştır. Sahip olduğu bilgi, davası uğruna sergilediği çabası, cesareti, kanaati, sabrı, atılganlığı ve ıslahatçı kimliğiyle toplumuna yeni bir ruh aşılamıştır. Davetinin temeline tevhid ilkesini yerleştirmiş ve rakiplerini tevhidden sapmakla itham etmiş, hayatını Allah yolunda cihad, Sünneti ihyâ ve her türlü kötülüğe karşı mücadeleye adamıştır. O, toplumsal hayatta dinî hassasiyetin terkedilmesi, gayri ahlaki davranışların yaygınlaşması, haksız yere vergi toplanması ve toplanan vergilerin israf edilerek harcanması gibi konularda çok sert eleştirilerde bulunmuştur. Murâbıtları dinî, siyasi ve ekonomik yönden eleştirmiş, onları inanç ve uygulamalarıyla hak yoldan sapmakla suçlanmıştır. Halkını bu konularda ikna etmiş ve mehdî olarak biat alarak Murâbıtlara karşı mücadelesini daha etkili bir şekilde sürdürmüştür. İbn Tûmert, mücadelesine sıfırdan başlayarak hayal bile edilemeyecek sosyal, siyasal, ekonomik ve askerî güce erişmiştir. Onun başlattığı Muvahhidler hareketi hızla devlet haline gelmiş, davet yöntemi ve içeriği yanında elde edilen başarıları açısından orijinal bir hareket ortaya koymuştur. Bu devlet, tarihte önemli bir yere sahip olmuş ve etkileri devletin yıkılmasından sonra da devam etmiştir. Muvahhidler, Endülüs’ün haçlılar tarafından işgal çabalarını engellemede önemli bir rol üstlenmiş, bölgede Müslümanların güvencesi, Haçlıların güçlü bir rakibi olmuşlardır.