Kitlelerin İsyanı

Yirminci yüzyılın en sarsıcı düşünürlerinden José Ortega y Gasset’in “magnum opus”u Kitlelerin İsyanı, yazılışının üzerinden geçen bir asra rağmen güncelliğini yakıcı bir surette koruyan bir çağ teşhisidir. Albert Camus’nün takdirle andığı bu eser; kaba kuvvetin ve sloganın hâkim olduğu bir dünyaya karşı zarafetin, entelektüel çabanın ve tarihî şuurun âdeta bir müdafaanamesidir. Ortega, medeniyetin nimetlerini binbir emekle kurulmuş bir yapı değil, tabiî bir hak sayan; kendinden hiçbir üstün çaba talep etmeyen ve hiçbir mükellefiyet hissetmeyen “kitle insanı”nın anatomisini eşsiz bir vuzuhla ortaya koyar. Popülizmin tırmandığı, liyakatin ayaklar altına alındığı ve bayağı zihnin kendi vasatlığını bir hak olarak dayattığı günümüzde; Kitlelerin İsyanı bugünü anlamak için vazgeçilmez bir kılavuzdur. Hayatı kendini aşma gayreti olarak gören “seçkin” insan ile kendini akışa bırakan “kitle” arasındaki bu derin ayrım, okuru kendi hakikatiyle yüzleşmeye sevk eder. Bu yönüyle eser, medeniyet dediğimiz o kırılgan yapıyı ayakta tutabilmek için her daim hatırlanması gereken bir ikazdır.