Cumhuriyet'in Güzelleri

“İslâmcı geleneğin en temel göstergeleri, kadınların toplum içindeki konumu ve giyim kuşamı olmuştur. Bu nedenle kadınlar, Cumhuriyet değişimlerinin en büyük simgeleri sayılmıştır. Sadece laik toplumun değil, Cumhuriyet’in harcı olan çağdaşlaşma, milliyetçilik, ırk güzelliği, öjenizm gibi anlam sistemlerinin de ‘Türk kadını’ kimliğini oluşturma idealinin bir parçası olduğunu ve bu ideallerin propagandasının, Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği güzellik yarışmaları aracılığıyla yapıldığını belirtelim.” Cumhuriyet’in henüz yeni kurulduğu dönemde düzenlenen ilk Türkiye güzellik yarışmaları milli bir mesele olarak ele alınmıştı. Yeni Türkiye’nin yeni çehresi hem halka hem de Batı’ya tanıtılacaktı. Modern giysiler içinde, eğitimli, aynı zamanda iffetli ve iyi bir anne namzeti, genç ve sağlıklı Türk kadını, inşa edilmeye başlayan yeni hayatın simgesi olacaktı. Kimileri destekledi kimileri ise şiddetle karşı çıktı ama 1929-1933 arasında Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği yarışmalar böyle bir işlev görmeyi başardı. Cumhuriyet’in ilk güzellik kraliçeleri yurtta ve dünyada büyük ilgi uyandırdı. Öte yandan, kraliçe adayları bu rolü edilgen biçimde benimsemiş değillerdi: Kimi yarışma sayesinde iyi bir evlilik yapmayı düşlerken kimi de Hollywood’da oyunculuk hayali kuruyordu. Kimi dünyayı gezmek arzusundayken kimi de sadece kendi ayakları üstünde durabilmek niyetindeydi. Geniş bir arşiv çalışmasına dayanarak hazırlanan Cumhuriyet’in Güzelleri, erken Cumhuriyet döneminin “asri kadın”ı hakkında sorgulayıcı bir yaklaşım benimsiyor. Işık Kandolu, o kadın, kültür ve ırk politikalarına dair özgün bir panorama sunuyor.