Savaş ve Uygarlık

TARİHİN EN YIKICI KURUMUNU VE İNSANLIĞIN GELECEĞİNİ ANLAMAK İÇİN ÇARPICI BİR REHBER... Savaş insanlığın kaçınılmaz bir kaderi midir, yoksa uygarlıkları içten içe kemiren ölümcül bir hastalık mı? Askerî zaferler bir toplumun yükselişini mi müjdeler, yoksa çöküşünün habercisi midir? Militarizm kendi kendini yok eden bir çıkmaz sokak olabilir mi? Yirminci yüzyılın en önemli tarihçilerinden Arnold J. Toynbee, insanlık tarihinin son altı bin yıllık serüveninde kilit rol oynayan bir olguyu inceliyor ve şu çarpıcı gerçeği gözler önüne seriyor: Savaş, bugüne dek kesin olarak çöktüğü bilinen her uygarlığın yıkımındaki en dolaysız ve başat sebeptir. Savaş ve Uygarlık’ta, militarizmin toplumlar için nasıl intihara sürükleyen ölümcül bir sapma olduğunu sarsıcı örneklerle kanıtlıyor Toynbee. Sparta’nın insan doğasını hiçe sayan katı kışla düzeninden Asur’un yenilmez sanılan ama bizzat kendi halkını tüketen savaş makinesine, Şarlman’dan Timur’a kadar kılıca sarılan fatihlerin nihayetinde nasıl kendi uygarlıklarının yıkımını hazırladıklarını ortaya koyuyor. Toynbee’ye göre, savaşın sonunda elde edilen “zaferin sarhoşluğu” ve “eli kılıçlı kurtarıcı”lara duyulan kör inanç, galipleri eninde sonunda ahlaki ve içtimai bir çöküşe sürüklemeye mahkûmdur. Askerî teknolojideki amansız ilerlemeler ise uygarlığın gelişimi değil, tam aksine çözülüşünün ve gerileyişinin en bariz işaretidir. Dünya savaşlarının yarattığı sarsıntıyı bizzat tecrübe etmiş bir tarihçinin kaleminden çıkan bu kitap, kılıçların gölgesinde sahte bir düzen arayan modern toplumları, çok geç olmadan manevi bir dönüşüme ve kalıcı bir gönüllü dünya barışına (Pax Oecumenica) davet eden bir çağrı niteliğinde.