Allah İllallah! Çanakkale Savaşında İmamlar ve Çocuklar

E. Bleeck-Schlombach’ın eseri, Çanakkale Savaşı’nı bir savaş muhabirinin doğrudan gözlemleri üzerinden aktarırken, cephedeki askerî mücadeleyi stratejik ve manevî boyutlarıyla birlikte ele alır. İstanbul’dan başlayan yolculukla birlikte okur, Gelibolu ve Çanakkale hattındaki siperlere, karargâhlara ve cephe gerisine taşınır; burada Türk askerinin disiplinli, sabırlı ve kararlı duruşu özellikle vurgulanır. Eserde, topçu ateşleri, deniz savaşları ve bombardımanların yarattığı yıkım ayrıntılı biçimde tasvir edilirken, buna karşılık savunmanın sarsılmaz iradesi ve organizasyonu ön plana çıkarılır; düşmanın teknik üstünlüğüne rağmen sonuç alamaması, bu direncin temel göstergesi olarak sunulur. Metnin dikkat çeken yönlerinden biri, savaşın yalnızca silah gücüyle değil, moral ve inançla da yürütüldüğü fikrini sürekli işlemesidir. İmamların, dinî söylemin ve maneviyatın asker üzerindeki etkisi; cephedeki yaralıların sabrı, askerlerin kaderci ama kararlı tutumu ve Türk-Alman ittifakının vurgulanması eserin ana omurgasını oluşturur. Yazar, Çanakkale’yi bir “ruh hâli” ve direniş sembolü olarak resmeder; bu çerçevede Türk milletinin yeniden canlanan gücü ve savaş içinde şekillenen kolektif iradesi, eserin genel değerlendirmesinde belirleyici bir unsur hâline gelir.